Rusya doğalgazı kesti, Avrupa’da ekonomik darbe korkusu

Rusya, bakım çalışmaları nedeniyle bugün Nord Stream-1 üzerinden doğalgaz akışını durdurdu. Batı’da kesintinin planlanan tarihin ötesine geçebileceğine dair endişeler var. Kesinti uzarsa ekonomik darboğaz derinleşebilir.

Rus doğalgazını Almanya’ya taşıyan en büyük boru hattı olan Nord Stream-1’in yıllık bakımı nedeniyle bugün gaz akışı durduruldu. Bakım çalışmaları 21 Temmuz’a kadar devam edecek ancak hükümetler, piyasalar ve şirketler Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle arz kesintisinin uzayacağından endişe ediyor.

Nord Stream-1, Baltık Denizi’nin altından Rusya’dan Almanya’ya yılda 55 milyar metreküp doğalgaz taşıyor.

Reuters’in haberine göre, boru hattını işleten Nord Stream AG şirketi, kesintinin planlandığı gibi Pazartesi sabahı 07:00’de başladığını ve birkaç saat sonra gaz akışının sıfıra düştüğünü doğruladı.

ENERJİ KRİZİ DERİN ALABİLİR

Rusya, geçen ay Nord Stream-1’in toplam kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ını, boru hattının bakımı için gerekli olan ve Siemens Energy tarafından tedarik edilen türbin için Kanada yaptırımlarını gerekçe göstererek azalttı.

Kanada hafta sonu tamir edilen ekipmanı iade edeceğini duyurdu, ancak aynı zamanda Rusya’nın enerji sektörüne yönelik yaptırımları genişleteceğini de söyledi.

Avrupa, Rusya’nın gaz arzını daha da kısıtlamak için bakım çalışmalarını uzatabileceğinden endişe duyuyor. Bu endişeler doğru çıkarsa, kış için gerekli enerji depolarını yenileme planları bozulacak ve tüketiciler için zaten yüksek olan faturalar artmaya devam edecek.

UZUN SÜRELİ KESİNTİ MÜMKÜN MÜ?

Almanya Ekonomi Bakanı Robert Habeck, ülkesinin planlanan sürenin ötesinde gaz akışında bir kesinti olasılığı ile karşı karşıya kalması gerektiğini söyledi.

Haziran ayı sonunda katıldığı bir etkinlikte konuşan Habeck, Rusya’nın küçük ve teknik bir detaya atıfta bulunarak hattın açılamadığını söylemesinin şaşırtıcı olmayacağını belirtti.

 

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov ise Moskova’nın siyasi baskı yapmak için petrol ve doğalgaz kullandığı iddialarını yalanladı. Peskov, bakım çalışmalarının önceden planlandığını ve bahane olarak kullanılmadığını söyledi.

Rusya’dan Avrupa’ya uzanan başka boru hatları olmasına rağmen, akışlar azalıyor. Kiev, Rusya’dan Ukrayna üzerinden Avrupa’ya akaryakıt taşıyan Sokhranovka geçiş noktasında akışı durduracağını açıkladı. Ukrayna geçiş noktasının Rus kuvvetlerinin kontrolü altında geçmesine atıfta bulundu.

Ancak Rusya, ruble cinsinden ödeme talebine uymayan birçok Avrupa ülkesine gaz tedarikini kesti.

Alman doğal gaz şirketlerini temsil eden dernek Zukunft Gas’ın Genel Müdürü Timm Kehler, Nord Stream-1 üzerinden gaz arzının tamamen kesilmesi olasılığının göz ardı edilemeyeceğini söyledi.

TÜRBİN SORUNU

Almanya, Kanada’nın Nord Stream-1 için gerekli türbin için hafta sonu boyunca “sınırlı ve geri alınabilir” bir izin verme kararını memnuniyetle karşıladı.

Ancak Ukrayna’nın enerji ve dışişleri bakanlıkları karardan derin bir hayal kırıklığına uğradıklarını söylediler. Ukraynalı yetkililer, bu hareketin Kanada’nın yaptırımları “Rusya’nın kaprislerine göre” ayarladığı anlamına geldiğini ve kararın geri alınması çağrısında bulundu.

Siemens Enerji ise türbinin bir an önce devreye alınması için resmi onaylar ve lojistik üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Norveç merkezli enerji araştırma firması Rystad Energy’de gaz analisti olan Zongqiang Luo, Gazprom’un herhangi bir gecikmeyi bakım süresini uzatmak için bir gerekçe olarak kullanmasının “imkansız” olmadığını söyledi.

Daha önceki yıllarda Nord Stream-1’in bakım süreci yaklaşık 10-12 gün sürmüş ve zamanında tamamlanmıştır. Ancak, boru hatlarında veya gaz altyapısında rutin bakım sırasında ek arızaların tespit edilmesi yaygındır ve operatörler gerekirse kesintileri uzatabilir.

ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs’ın analistlerine göre, gaz arzının tamamen durdurulması pek olası değilken, Gazprom akışları başka hatlara yönlendirmediği için uzun vadede akış hızının düşmesi muhtemel.

EKONOMİK DARBE

Almanya, enerji krizi için üç aşamalı bir acil durum planı hazırladı. Planın ikinci aşamasını halihazırda uygulamakta olan Berlin, üçüncü aşamada yakıt tüketimine ilişkin bir paylaştırma getirebilir. Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya, akışın durması halinde resesyon yaşanabileceği konusunda da uyardı.

Bavyera Ekonomik Birliği (vbw) tarafından geçen ay yayınlanan verilere göre, ekonomi bu yılın ikinci yarısında 193 milyar euroluk bir darbe alabilir. Sendika yöneticilerinden Bertram Brossardt, gaz ithalatının durdurulmasının işgücü piyasasında da yankı uyandıracağını ve olası durumdan yaklaşık 5,6 milyon işin etkileneceğini söyledi.

Öte yandan, akış durursa, endüstriyi ve haneleri zaten rahatsız eden yüksek faturalar uzun süre yüksek kalabilir.

Avrupa gazının gösterge işlevine göre, Hollanda gazı fiyatları geçen Temmuz’dan bu yana yüzde 400’den fazla arttı.

Başa dön tuşu