Ukrayna hububat transiti için İstanbul merkezde mutabakata varıldı

Türkiye Perşembe günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’dan tahıl ihraç etmek için Karadeniz’de potansiyel bir deniz koridorunun uygulanmasını izleyecek bir operasyon merkezinin İstanbul’da kurulması konusunda fikir birliği olduğunu söyledi.

Rusya ve Ukrayna, küresel buğday arzının yaklaşık üçte birini karşılarken, Rusya ayrıca gübre ve Ukrayna mısır ve ayçiçek yağı ihraç ediyor. Ancak Ukrayna’nın Karadeniz limanlarından yapılan tahıl sevkiyatları, Rusya’nın işgalinden bu yana durdu ve yaklaşık 20 milyon ton tahıl sıkıştı.

BM, Ukrayna tahıllarının Karadeniz’den ihraç edilmesi için bir deniz koridoru oluşturması için her iki ülkeye ve deniz komşusu Türkiye’ye çağrıda bulundu. Türkiye, Ukrayna limanlarından tahıl ihracatını yeniden başlatacak bir planı kabul etmek için Rusya ve Ukrayna ile koordinasyon halinde.

Ankara, Moskova ve BM ile görüşmelerde bulunmasına karşın, tüm tarafların nihai bir anlaşma için bir araya gelmesi gerektiğini söylüyor.

Türkiye, Rusya’nın Şubat ayındaki işgalinin yol açtığı küresel bir gıda krizini ele almak için güvenli bir nakliye rotası açacak olan BM öncülüğündeki planın ayrıntılarını görüşmek üzere önümüzdeki haftalarda İstanbul’da dörtlü bir toplantı düzenlemeyi umuyor.

Ankara, İstanbul’da deniz koridoru planının uygulanmasını izlemek için oluşturulacak bir “gözlem mekanizması”na ev sahipliği yapmayı teklif etti.

Savunma Bakanı Hulusi Akar Perşembe günü gazetecilere verdiği demeçte, “İstanbul’da bir harekat merkezi kurulması konusunda genel bir fikir birliği var” dedi.

Türk liderliğinin başlattığı diplomatik çabalar doğrultusunda koridorun oluşturulmasında ‘ciddi ilerleme’ sağlandığını belirten Erdoğan, Ukrayna ve Rusya savunma bakanlarıyla görüşmelerin sürdüğünü de sözlerine ekledi.

Akar’ın sözleri, Rus ve Türk askeri yetkililerinin bu hafta Moskova’da deniz yolu, gemilerin Ukrayna limanlarından güvenli bir şekilde kalkışı ve Türk uçaklarının Ukrayna’nın Borispol havaalanında geri dönüşünü görüşmek üzere bir araya gelmesi sonrasında geldi.

Türkiye, görüşmelerin uzun, “olumlu ve yapıcı” olduğunu söyledi. Rusya Savunma Bakanlığı, tarafların Karadeniz’de güvenli seyrüseferi sağlamaya yönelik yaklaşımları da tartıştığını söyledi.

Akar, Türk heyetinin 21 Haziran’da Moskova’da muhataplarıyla yaptığı görüşmenin “verimli ve yapıcı” olduğunu kaydetti.

Tahıl koridorunun oluşturulması için savaşan taraflar ve BM ile görüşmelerin devam ettiğini söyledi.

Akar, Türk hükümetinin daha fazla ilerleme sağlamak için Ukrayna ve BM ile görüşmelerde bulunacağını söyleyerek, iki tarafın tahıl transferini ele almak için ortak bir zemin bulmasını umduğunu söyledi.

Moskova, tahıl ve gübre ihracatını kolaylaştırmak için bazı Batı yaptırımlarının kaldırılmasını isterken, Kiev, limanlarının BM liderliğindeki planı kabul etmesi için güvenlik garantileri istiyor.

Akar, “Önümüzdeki günlerde somut adımlar atılabileceğini, olumlu gelişmelerin yaşanabileceğini düşünüyoruz” dedi. “Bu noktada tarafların konuya olumlu baktığını görüyoruz… Bizim beklentimiz, tahıl yüklü gemilerin limanlardan ayrılarak güvenli bir şekilde varış noktalarına varması.”

Ukrayna yönetiminin garantör statüsünü benimsemek için başka aktörleri arayıp aramadığı sorulduğunda, her iki tarafın da harekete geçerken birçok alternatif senaryoyu göz önünde bulundurduğunu ve Türkiye’nin gerçekten güvendikleri bir kolaylaştırıcı olarak hareket ettiğini söyledi.

Başa dön tuşu