Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

    Alzheimer’ı erken tanımanıza yardımcı olacak 7 adım

    New York merkezli Alzheimer

    New York merkezli Alzheimer hastalığı araştırmacısı Dr. Barry Reisberg tarafından geliştirilen bu kılavuz, Alzheimer hastalığının evresini belirlemek için dünya çapındaki profesyoneller tarafından kullanılmaktadır.

    Aşama 1-3 bunama öncesi aşamalardır, 4-7 aşamaları ise bunama aşamalarıdır. Beşinci aşama, bir kişinin artık yardım almadan yaşayamayacağı noktadır.

    Alzheimer’ın son aşaması nedir? En zor aşama hangisidir? Aşamalar ne kadar sürüyor? Detaylar burada…

    Alzheimer nedir?

    Alzheimer hastalığı, kronik ve ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Yaşlı popülasyonda demansın en sık nedenidir. 65 yaş üstü nüfusun yaklaşık yüzde 5’inin ve 85 yaş üstü nüfusun yaklaşık yüzde 20’sinin etkilendiği tahmin edilmektedir.

    Adını 1900’lerin başında özelliklerini ilk kez tanımlayan Alman nörolog Alois Alzheimer’dan alan bu hastalık, beyin hücrelerini yok eden ve bilişsel işlevlerin (bellek, akıl yürütme ve dil) geri dönüşü olmayan bir şekilde bozulmasına neden olan ilerleyici bir dejeneratif süreçle ortaya çıkar.

    Alzheimer hastalığının temel nedeni, beta amiloidin öncü proteini olan bir proteinin metabolizmasında, henüz bilinmeyen nedenlerle bazı insanların beyinlerinde meydana gelen bir değişikliktir. Beyinde yavaş yavaş biriken ve ilerleyici nöron ölümüne neden olan nörotoksik bir madde olan beta amiloid oluşumuna yol açar.

    Alzheimer vakalarının yüzde 5’inden azı bir genin varlığından kaynaklanır. Alzheimer’ın ailesel formları 40 yaşından önce bile başlayabilir. Vakaların geri kalan yüzde 95’i genetik olmayan faktörlerden kaynaklanmaktadır.

    Alzheimer belirtileri

    Alzheimer hastalığının belirtileri kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterebilir. Dikkat edilmesi gereken en erken semptom hafıza kaybıdır. Hafıza kaybı ilk başta hafif ve tespit edilemez, daha sonra yavaş yavaş daha belirgin ve şiddetli hale gelir.

    Zamanla daha önemli hale gelen hafıza kaybı, genellikle aşağıdaki gibi diğer bozukluklarla el ele gider:

    – Normal günlük aktiviteleri gerçekleştirmede zorluk

    – konuşma bozuklukları,

    – Bazı kelimeleri unutma,

    – Mekana uyum sorunları,

    – zamansal oryantasyon bozukluğu,

    – depresyon,

    – Uyku bozuklukları

    – Davranışsal bozukluklar,

    – Eskiden sevilen aktivitelere karşı ilgi kaybı.

    Alzheimer’ın 7 aşaması

    Alzheimer hastalığının ne kadar hızlı ilerlediği kişiden kişiye değişir, ancak ilerleme 4 ila 20 yıl arasında değişebilir. Alzheimer hastalığı hem birey hem de aile için zorlu bir hastalıktır. Sırada ne olduğunu anlamak, herkesin mümkün olduğunca hazırlıklı olmasına yardımcı olabilir.

    İşte Alzheimer’ın 7 aşaması.

    1. Normal davranış (görünür bunama yok)

    Alzheimer hastalığının ilk belirtilerini görmek zor olabilir çünkü hasar beynin derinlerinde başlar ve hafızayı veya davranışı hemen etkilemez. Hastalığın erken belirtileri, beyne giden kan akışındaki değişiklikleri tespit eden bir tarama ile ortaya çıkabilir. Doktorlar, erken evrelerdeki bir kişinin sorunsuz bir şekilde geçebileceği sözlü ve görsel sınavlar kullanarak Alzheimer hastalığını test edebilir.

    2. Çok hafif bilişsel gerileme (yaşa bağlı hafıza sorunları)

    65 yaş üstü insanların yarısından fazlası hafıza sorunları yaşıyor. Bu semptomları olan yaşlılar, 5-10 yıl önce olduğu gibi artık isimleri hatırlayamadıklarını söylüyorlar. Genellikle daha önce nereye koyduklarını hatırlayamazlar ve konsantre olmakta ve doğru kelimeyi bulmakta zorlanırlar.

    3. Hafif bilişsel düşüş

    Bu aşamadaki insanlar, göze çarpmayan, ancak günlük temasta bulunan insanlar tarafından fark edilen eksiklikler gösterir. Aynı sorular sorulur ve planlama ve konsantre olma yeteneği azalır. Bu aşamadaki kişiler çalışıyorsa iş performanslarında düşüş olur ve bilgisayar başında çalışmak gibi yeni aktiviteleri öğrenmeleri çok daha zor olur. Bu aşamadaki çoğu insan, bariz demans belirtileri geliştirir ve bu aşamada harcanan zaman genellikle 7 yıldır.

    4. Orta düzeyde bilişsel gerileme

    Alzheimer hastalığının teşhisi bu aşamada önemli bir doğrulukla konulabilir. Para yönetimi, yemek hazırlama, markete gitme gibi günlük yaşam aktivitelerine katılma yeteneği azalır. Haftanın gününü, ayı veya mevsimi hatırlamada veya akraba ziyaretini veya tatile gitmeyi unutmada bariz hatalar olabilir. Hastalar bu aşamada tam güncel adreslerini hala hatırlayabilirler. Bu aşama genellikle yaklaşık 2 yıl sürer.

    5. Orta derecede şiddetli bilişsel gerileme

    Bu aşamadaki karakteristik değişiklikler, günlük yaşamın temel aktivitelerindeki eksikliklerdir. Bu, hava durumuna veya günlük duruma göre uygun kıyafetleri seçme yeteneğinde bir azalma ile kendini gösterir. Bazı hastalar, değiştirmeleri hatırlatılmadığı sürece her gün aynı kıyafetleri giymeye başlar. Hastalar artık topluluk içinde bağımsız olarak gezinemezler. Öfke ve şüphe yaygındır. Bu aşamadaki insanlar genellikle önemli olayları hatırlayamazlar. Hasta belirli durumlarda tam adresi hatırlayabilir, ancak bazı durumlarda hatırlamayabilir. Bu aşamanın ortalama süresi 1,5 yıldır.

    6. Şiddetli bilişsel gerileme

    Bu aşamada, günlük yaşamın temel aktivitelerini gerçekleştirme yeteneği tehlikeye girer. Çoğu zaman, hastalar kıyafetlerini ters giyebilecekleri, kollarını doğru kola takmada zorluk çekebilecekleri veya yanlış sırada giyinebilecekleri için düzgün giyinme konusunda yardıma ihtiyaç duyarlar. Hastalar bağımsız olarak tuvalete gitme yeteneğini kaybeder. Hastanın bilişsel gerilemesi o kadar büyüktür ki, karısını annesiyle karıştırabilir veya başka bir şekilde yanlış tanımlayabilir veya yakın aile üyelerinin kimliğinden emin olamaz. Bu aşamanın sonunda konuşma yeteneği azalır. Hastalar genellikle korku, hüsran ve içinde bulundukları durumdan utandıkları için sözlü patlamalar ve tehditler, hatta şiddet içeren davranışlar geliştirirler. Hastalar artık bağımsız yaşayamadıkları için genellikle yalnız kalma korkusu geliştirirler. Tedavi, uygun aktiviteler ve hastalığın hasta üzerindeki psikolojik etkisi ve ilaç tedavisi konusunda danışmanlık ile ilerler. Altıncı aşama genellikle yaklaşık 2 yıl sürer.

    7. Çok şiddetli bilişsel gerileme (Alzheimer’ın son aşaması)

    Bu aşamada konuşma yeteneği sadece birkaç kelime ile sınırlıdır. Hastalar, düşmeden oturmak için desteğe ihtiyaç duydukları ölçüde yürümek ve hareketsiz hale gelmek için yardıma ihtiyaç duyarlar. Bu aşama ilerledikçe hastalar gülümseme ve başlarını bağımsız tutma yeteneklerini kaybederler. Demansın son aşamasının süresi, hasta için bakımın kalitesine ve başlangıcına bağlıdır, ancak birkaç yıla ulaşabilir. En yaygın ölüm nedeni pnömonidir. Diğer bir yaygın ölüm nedeni, enfekte bası yaralarıdır. Yedinci evredeki Alzheimer hastaları, inme, kalp hastalığı ve kanser dahil olmak üzere yaşlılarda tüm yaygın ölüm nedenlerine karşı daha savunmasız hale gelir.